Comments on आँगन: नेपाली भाषाबारे केहि कुरा

Thank You Basanta jee. This is a great discussion....

2009-11-07T03:01:57.684+09:00

Thank You Basanta jee.
This is a great discussion. Thank You for bringing it up.

धन्यबाद नविनजि! तपाईँको लेख पनि पढें, तपाईँको ब्ल...

2009-11-06T13:27:44.716+09:00

धन्यबाद नविनजि!
तपाईँको लेख पनि पढें, तपाईँको ब्लगमा। तपाईँका विचारहरुसंग सहमति जनाउन चाहन्छु।

... the language in which you dream... I agree wit...

2009-10-31T22:17:32.745+09:00

... the language in which you dream...
I agree with all of your points!

The case of language is not easy anyway because it has to do with sentiments.

I have posted few thoughts here...
http://ajabgajab.blogspot.com/2009/10/on-time-evolution-of-nepali-language.html
I think comments on Facebook are also equally compelling.

धन्यबाद मिलनजी!

2009-01-30T09:25:00.000+09:00

धन्यबाद मिलनजी!

बसन्त जी को कुरामा म पनि एकदम सहमत छू |

2009-01-30T04:18:00.000+09:00

बसन्त जी को कुरामा म पनि एकदम सहमत छू |

धन्यबाद बद्रीजी, CARBON CHEMISTRYजी र कृष्णजी!

2009-01-27T15:00:00.000+09:00

धन्यबाद बद्रीजी, CARBON CHEMISTRYजी र कृष्णजी!

बसन्त जी तपाँइ यो लेखले मलाइ निकैनै चोट पु–यायो कि...

2009-01-26T21:14:00.000+09:00

बसन्त जी तपाँइ यो लेखले मलाइ निकैनै चोट पु–यायो किन भन्नुहोला भने मेरो नेपाली लेखन धेरै नै नराम्रो छ साथै मैले कहिल्यै पनि यो प्रयास गरिन कि मेरो नेपाली लेखन राम्रो होस । यदि हामि हरेक नेपालीले अाफ्नो लेख्ने र बोल्ने कुरामा शुद्धता सक्यौ भने नेपाली भाषा आँफै शुद्ध हुँदै जने कुरमा बिमती पक्कै न होला । हुनत नेपाली भाषाको शुद्धताको लागि भने र एउटा धागोको शुरूवात भएको रहेता पनि जानकारीको कमिले पढ्न पाएको रहेन छु जे हो तपाइको यो टाँसोले मलाइ चै केहि न केहि उपलब्धि अवश्य भएको छ ।
– धन्यबाद बसन्त जी

'जापानमा बसेका शिक्षित नेपालीहरुमध्ये, कुनै विदेशी...

2009-01-26T18:44:00.000+09:00

'जापानमा बसेका शिक्षित नेपालीहरुमध्ये, कुनै विदेशीलाई सामान्य नेपाली भाषा सिकाउन सक्षम कति होलान्?' भन्ने कुरा निक्लेको थियो। उत्तर सहज छ, धेरैजसोले सक्दैनन्। यसो भनिरहँदा घमण्ड गन्हाएको लाग्न सक्छ कसैलाई, तर यो मेरो घमण्ड हैन, बिल्कूल यथार्थ कुरा हो। मेरो नेपाली भाषाको ज्ञान पनि एकदम अधूरो छ भन्ने मलाई थाहा छ। हामी नेपाली भाषामा, सामान्य नेपाली सिकाउन सक्नेगरी पनि दिक्षित छैनौं। यति हुँदा-हुँदैपनि आफ्नो भाषाको बारेमा चासो राख्नु कुनै नराम्रो कुरा होईन भन्ने सोचेर यो चर्चा गर्न खोजिएको हो।

कुरा मलाई पनि राम्रो लाग्यो है।

बसन्त जी एक्दमै सान्दर्भिक लेख लेख्नु भएको छ , हाम...

2009-01-26T17:46:00.000+09:00

बसन्त जी एक्दमै सान्दर्भिक लेख लेख्नु भएको छ , हामीले नेपाली भाषा शुद्ध रुपमा लेखेर नेपाली भाषा को सरक्षण गर्नु पर्छ

आफ्ना अनुभव र धारणाहरुसहित प्रतिकृया दिनुभएकोमा सब...

2009-01-26T16:55:00.000+09:00

आफ्ना अनुभव र धारणाहरुसहित प्रतिकृया दिनुभएकोमा सबैलाई हार्दिक धन्यबाद! आशा छ यो र यस्तै छलफल हामीबीच चलिरहनेछ। नेपाली भाषासम्बन्धी प्रश्नहरु/अष्पष्टताहरु भए हाम्रा ब्लगहरुका माध्यमबाट पनि एकअर्कासंग विचार-विमर्श गरौं।

परीवर्तनजी, यो लेखमा राजनीतिक दल वा ब्यक्तिविशेषको नाम जोड्ने मेरो आशय होइन। यो लेखको वैचारिक जन्म एकजना नेताको भनाई पढ्ने प्रसंगमा भएकोले त्यसको चर्चाविनाभने यो अधूरोनै हुनेथियो।

Very relevant post, but I am afraid I am also one ...

2009-01-26T11:52:00.000+09:00

Very relevant post, but I am afraid I am also one of the culprit. Nepali, for majority of us, was always the one low scoring subject in SLC, and that's it. While English was "the global language, the door to better future". My parent's changed my school when I was in Grade 3 because my cousin in different schools were speaking better English. But this is just one component of the problem.

Try teaching foreigner how to speak and write in Nepali, and then they will immediately make us realize that not only we are poor in writing but also ignore the basic rules of pronunciation. They follow the rules you've taught, but we just ignore it as we take it for granted.

Honestly I'm not the best person to deal with this problem; but I am definitely trying, at least speaking wise.
Finally, even my name is spelled Prajwol instead of Prajjwol :)

No,coment लेख्नु पर्ने कुराहरु बशन्त जी,ले लेखिसक्...

2009-01-26T00:37:00.000+09:00

No,coment लेख्नु पर्ने कुराहरु बशन्त जी,ले लेखिसक्नु भयो।अनि भन्नु पर्ने कुराहरु सबै मित्रहरुले भनि सक्नु भयो।जे होस यो टासोको कुरा उठाउनु भएकोमा धेरै-धेरै धन्यबाद गौतम जि लाई!!

मनको कुरा लेखिदिनु भयो। यही बिचारको लेख लेखुँला भन...

2009-01-26T00:05:00.000+09:00

मनको कुरा लेखिदिनु भयो। यही बिचारको लेख लेखुँला भन्ने सोचाइ मेरो पहिलोदेखिकै हो। तर आफ्नो अल्छिपनाले गर्दा मलाई उछिदिनुभयो।
आफूले पनि सानोसानो रचनाहरु प्रकाशन गर्ने प्ल्याटफर्म राखेकोले अनुभव गर्या छु, राम्रै लेख्ने भनी कहलिनेहरुले पनि 'अन्डा'मा पिरती देख्छन् फूलमा हैन; अँध्यारोलाई रातो देख्छन् ('राति' र 'राती'को फरक बुझ्दैनन्) आदि इत्यादि। यो 'लोकतन्त्र'को युगमा प्रतिकृया दिइहाल्न पनि डर! क्यार्नी!

नेपाली भाषा र व्याकरणका सँबन्धमा तपाँइले उठाउनु भए...

2009-01-24T01:10:00.000+09:00

नेपाली भाषा र व्याकरणका सँबन्धमा तपाँइले उठाउनु भएको कुरा जायज हो। ह्वश्व र दीर्घका सँबन्धमा अधिकाँश ठाँऊमा ह्वश्व प्रयोग हुने कारणले दुविधा ल्याएको हो्। नेपाली भाषाको उत्थानको कुराकानीमा मतका लागी जे पनि बोल्न सक्ने र गर्न सक्नेहरुका नाम अगाडी नसारे बेस हुन्थ्योकी?

परिवर्तन

बसन्तजी एकदमै सान्दर्भिक कुरा उठाउनु भएको छ। खुशी ...

2009-01-23T22:49:00.000+09:00

बसन्तजी एकदमै सान्दर्भिक कुरा उठाउनु भएको छ। खुशी लाग्यो, कुनैपनी देशको बिकास भाषाको बिकास बिना असंभव नै भन्दा हुन्छ।

धेरै राम्रो कुरा । मलाई पनि मनमा धेरै खड्किने कुरा...

2009-01-23T22:19:00.000+09:00

धेरै राम्रो कुरा । मलाई पनि मनमा धेरै खड्किने कुरा हो यो । नेपालीमा लेख्दा शुद्ध अशुद्धको ख्याल गर्ने मान्छे एकदमै मनपर्छ मलाई । हुन त आफू पनि शुद्ध लेख्न त खोज्छु तर खोज्दैमा भई पनि हाल्दैन नि ॥ जति जान्दछु त्यतिलाई चैँ अल्छी नगरि मिलाउने बानी छ मेरो चैँ । अक्षरहरू नै फोहोरी लाग्छन् मलाई त ह्रस्व दीर्ध नमिलेको देख्दा । एकदमै राम्रो कुरा उठाउनुभयो बसन्त दाइ ॥

आफ्नो भाषा प्रति मोह राखेर तपाई ले यतिको - झक्झका...

2009-01-23T22:17:00.000+09:00

आफ्नो भाषा प्रति मोह राखेर तपाई ले यतिको - झक्झकाइदिनु भएकोमा म आदर भाब ब्यक्त गर्दछु तपाईको भाषा प्रेममा । तपाईलाई थाहै होला -हिजो देशको क्रान्तिकालमा आफुलाई एक मात्र राष्ट्र भक्त र मुक्तिको सम्बाहक ठान्नेहरुले - 'संस्कृति र संस्कृत' को धोजा च्यातेकै हो - पाठ्यक्रम बाट । मैले पनी त ८ कक्षा को एक्जाम २ पलट दिनु परेको थियो , पहिलो प्रत्र त्यही राष्टबादी ले -जलाइदिएकाले (०५५ मा) । के गर्ने हाम्रा प्रगतिशील र देश प्रेमिहरुको नियति नै काइदाको छ । अनि अरुको त कुरै छाडौ । मलाई अहिले यो संस्कृति को कुरामा के डर लागेको छ भने -"अहिले सचा राष्ट भक्त छोराहरुको हातमा मुलुक को कार्यभार छ नि त!" SSSSSS????
म पनी दो-याउछु नि त तपाइकै भाषामा -" जे सकिन्छ, नेपाली भाषालाई माया गर्ने हामी सबैले आ-आफ्नै ठाऊँबाट गरौं।" (ती अहिलेका देश हाक्ने राष्ट भक्त बाट आश नगरौ )

*Basanta

2009-01-23T21:34:00.000+09:00

*Basanta

कुराहरु एकदमै सही उठाउनु भएको छ, वसन्त जी !अब वसन्...

2009-01-23T21:33:00.000+09:00

कुराहरु एकदमै सही उठाउनु भएको छ, वसन्त जी !
अब वसन्त लाई Basant नै लेखिने चलन छ अनि सीता र गीता को सम्बन्धमा पनि त्यस्तै नै हो । अनि श,ष,स हरुलाई पनि एउटैले विस्थापित गरेको छ ।

अनि साँच्चै भन्दा, यसकुरामा देशका निति निर्मातालाई दोष दिनु पर्ने कुनै कारण छैन । यो त हामी आफैँ जागरुक हुनु पर्ने हो । तर हामीलाई हाम्रै चाँहि मन पर्दैन । त्यसैले होला, उहिले नै महाकवि लक्ष्मी प्रसाद देवकोटा ले दनक दिएका थिए, "हाई हाई अंग्रेजी" मार्फत ।

भाषिक शुद्धता हुनु पनि जरुरी छ, अनि इन्टरनेट को जगतमा ब्लगरहरुले भाषिक शुद्धतामा ख्याल नदिने कुरा पनि याद गरेको छु, अनि कहिँ कहीँ आफैँबाट पनि नियम मिचिएको छ, यो कुरा चाँहि म पनि स्विकार गर्छु । हिजोआज, नेपाली मा लेख्ने होड बढ्दै गएको छ, अनि रोमन युनिकोड सबैभन्दा उपयुक्त माध्यम भएको छ । तर रोमन ले यस्तै कन्भर्ट गरिदिएछ भनेर, कपि पेष्ट गर्नाले हाम्रो भाषिक शुद्धता हराउँदै गएको छ ।

मलाई लाग्छ, हामीले ह्रस्व,दीर्घमा मात्रै पनि ध्यान दियौँ भने, ब्लगरहरुको लागि ठूलो उपलब्धि हुनेछ । म सकेसम्म ह्रस्व दीर्घ नियम पालना गर्न खोज्छु तर पनि कता कता चिप्लीहाल्दोरहेछु । जस्तो धेरै ब्लगरहरु ले गल्ती गर्छन्, आफ्नै बारेमा लेख्दा । जस्तो कि, प्राय: ब्लगरहरु "हामि नेपालि" लेख्छन् जुन व्याकरण को हिसाब ले गलत छ । मलाई यो पढ्दा साह्रै कष्ट भएको आभाष हुन्छ । हुन त मैले कसैलाई, चोट पुर्‍याउने पक्ष मा छैनौँ । मात्र आफ्नो अनुभव बाँड्दैछु । "हामि नेपालि" लाई लेख्नुपर्ने हो यसरी "हामी नेपाली" । मेरो आग्रह सकेसम्म र थाहा भएसम्म शुद्ध लेख्न अल्छि नगरौँ, शुद्ध बोल्न अल्छि नगरौँ ।

हो.. बसन्त जी पहिले त हामि आफै पनि गलत छौ जस्तो ला...

2009-01-23T18:31:00.000+09:00

हो.. बसन्त जी पहिले त हामि आफै पनि गलत छौ जस्तो लाग्छ । जे पायो त्यहि नै लेख्न पछि पर्दैनौ ।
वास्तपमा अरु कुरालाई छोडेर मातृभाषालाई त सरकारले परिमार्जन र मानकीकरणको एकात्मकताको शुरुवात गर्नैपर्छ जस्तो लाग्दछ।
बसन्तजी यो अहिलेको अपरिहार्य कुराको प्रस्तुति झल्काउनु भएकोमा खुसि लाग्यो
फेरि त्यसैमा दिलिप दाइले सुनमा सुगन्ध थप्ने काम गर्नुभएकोमा धन्यबाद दिलिप दाई..

वसन्तजीले उठाउनुभएका यावत कुराहरु सोचनिय छन । शुद्...

2009-01-23T18:09:00.000+09:00

वसन्तजीले उठाउनुभएका यावत कुराहरु सोचनिय छन । शुद्धताको मामलामा चैं मेरो पनि भद्रगोल नै छ । अलि सुध्रिने प्रयास गर्नैपर्ने हो ।

आफ्नो नेपाली कमजोर भए पनि म पनि नेपाली भाषालाई माय...

2009-01-23T17:53:00.000+09:00

आफ्नो नेपाली कमजोर भए पनि म पनि नेपाली भाषालाई माया गर्नेमा पर्छु । यो टाँसो साँच्चै प्रशंसायोग्य छ र नेपाली भाषाको कुरा गर्दा परिमार्जन र मानकीकरण अत्यावश्यक भैसकेको जस्तो लाग्छ मलाई पनि ।

यसबारेमा १-२ कुरा म पनि राखौं है:

पहिलो कुरा त हाम्रो भाषाप्रति देशका नीति निर्माताहरु एकदमै उदाशिन छन, तर सबै दोष उनिहरुलाई मात्रै दिनु भने गलत हुने छ। आफ्ना छोराछोरीहरुले फरर्रर अंग्रेजी बोलेर नेपाली बोल्न नजानेमा गर्व गर्ने जमात हामिकहाँ ठुलै छ ।

अर्को कुरा हामिहरुमा गजबको आलस्य छाएको छ र हामीहरुलाई “Krishna”, लाई ‘कृष्ण’ भन्न यत्ती अल्छी लाग्छ कि हामी त्यसलाई सजिलो बनाएर “कृष्न” भन्छौं । ‘रामायण’, ‘प्रदक्षीणा’ जस्ता शब्द उच्चारण गर्दा त हामीलाई दाँतनै दुख्छ ।

शिक्षामा अंग्रेजीको अन्धाधुन्द अनुकरण र नेपाली भाषालाई खाली ‘पास’ हुन नभै नहुने मजबुरीको रुपमा लिने चलन शिक्षा प्रणाली र बिद्यार्थी दुबैको गलत सोचको उपज हो ।

गुगल र याहु जस्ता “सर्च ईन्जीन’ ले नेपाली भाषा चिनेकोमा खुशी लागेको छ, तर तपाईले भन्नु भएजस्तै म आफैं धेरै चोटी कुनै शब्द खोज्दा रनभुल्ल परेको छु ।

मेरो बिचारमा कमसेकम पनि राष्ट्रियस्तरका पत्र-पत्रिकाबाट यो परिमार्जन र मानकीकरणको एकात्मकताको शुरुवात हुनु पर्छ । अहिले त यौटै शब्दलाई फरक फरक पत्रीकामा फरक फरक तरीकाले लेखीन्छन जस्ले सहि र गलतको चुनावमा झनै जटिलता थपेको छ ।

केहि बर्ष अगाडीसम्म पत्रीका पिच्छे फरक फरक “फन्ट” प्रयोग हुने हुनाले ईन्टरनेटमा जुन असुबिधा हुन्थ्यो नेपाली युनिकोडको विस्तारले सो भने अहिले कम भएको छ, यस्तै गरी लेखाईमा पनि एकरुपता र समानता ल्याउनै पर्छ ।

साथै नया जन्मेका वा बनेका शब्दहरुलाई सिधै आयात गर्नु भन्दा त्यसलाई नेपालीकरण पनि गर्दै जानु पर्छ । चीनमा समाजको विकाससंगै जन्मने वा विदेशी भषाबाट प्रवेश गर्ने नयाँ शब्दलाई चिनियाँकरण गर्ने छुट्टै निकाय छ, त्यस्तै निकाय हामिकहा पनि बन्नु पर्छ ।

घत लाग्दो लेख लाग्यो, वसन्त जी ।अच्युत सापकोटा

2009-01-23T15:45:00.000+09:00

घत लाग्दो लेख लाग्यो, वसन्त जी ।

अच्युत सापकोटा